Roe in the Forest | SSM
Resim Koleksiyonu

Şeker Ahmed Paşa

1841-1907

Roe in the Forest

1894

Şeker Ahmed Paşa, Asker Ressamlar kuşağının önde gelen isimlerinden biri olarak, sanatında figüratif temalardan ziyade doğa manzaralarına ve natürmortlara yönelir. 1891 tarihli “Ormanda Karaca” tablosu, sanatçının Paris’te karşılaştığı Barbizon Okulu ressamlarının, özellikle Gustave Courbet’nin etkilerini yansıtan üslubunu ortaya koyar. 

19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Avrupa’da eğitim gören Osmanlı ressamları, akademik sanat anlayışını ve Batı’daki doğa temsili yaklaşımlarını Osmanlı sanat çevrelerine taşımaya başlar. Bu ressamlar arasında yer alan Şeker Ahmed Paşa, Barbizon Okulu’nun gözleme dayalı doğa anlayışını benimseyerek, peyzaj resmini Osmanlı resminde bağımsız bir tür olarak ele alan ilk isimlerden biri olur. Bu döneme dek kitap resminden beslenen doğa tasvirleri, Şeker Ahmed’le birlikte natüralist bir yaklaşımla resmin ana konusu haline gelir. Bu bağlamda "Ormanda Karaca", doğanın yalnızca bir arka plan değil, kompozisyonun taşıyıcı öğesi olarak ele alındığı bir kırılma anını temsil eder.

Tablonun merkezinde, kaynağı belirsiz yoğun bir ışık huzmesi, sık ağaçlarla çevrili orman zemini üzerine düşer. Bu ışık, çevredeki ayrıntıları silikleştirerek sahneye gizemli bir atmosfer kazandırır. Ön planda solda yer alan kalın gövdeli bir ağacın gölgesi, sağdaki küçük bir derenin kenarında su içen ürkek karacanın üzerine düşer. Ağaç ve hayvan figürü kompozisyonda karşılıklı bir denge kurarken, çimenler arasındaki kırmızı çiçekler sahneye canlılık katar.

Courbet’nin doğa betimlemelerinde olduğu gibi, Şeker Ahmed Paşa’nın resminde de doğa kendi içkin düzeni ve varlığıyla başlı başına bir konudur. Sanatçı, pastoral ya da dramatik manzara geleneğine değil, gözleme dayalı, yalın ve sade sahnelere yönelir. Bu yönüyle "Ormanda Karaca", Barbizon Okulu’nun Romantizm’den etkilenmekle birlikte doğanın yüce ve dehşet verici görünümlerinden ziyade, gündelik ve sıradan olanı öne çıkaran yaklaşımıyla örtüşür. Dramatik ışık-gölge kontrastı tabloya şiirsel bir yoğunluk katarken, ayrıntıların belirgin biçimde tamamlanmamış bırakılması doğaya özgü gizemi artırır.

Tablonun sol alt köşesinde Arap harfleriyle, sağ alt köşesinde ise Latin harfleriyle atılmış iki imza yer alır. Aynı kompozisyonun bir versiyonu, günümüzde Sadberk Hanım Müzesi koleksiyonundadır. “Ormanda Karaca”, Şeker Ahmed Paşa’nın doğayı yalnızca tasvir edilen bir fon değil, resmin asli ögesi olarak ele aldığı; gözlem, ışık ve doğa duyarlılığı etrafında şekillenen modern peyzaj anlayışını benimsediği erken örneklerden biridir.

Detail

Title
Roe in the Forest
Artist

Şeker Ahmed Paşa

Date
1894
Dimensions
55 x 43.5 cm
Medium
Oil on canvas
Location
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (Emirgan, İstanbul, Türkiye)
Credit

© Sabancı University Sakıp Sabancı Museum



Related Works

The Tempest

The Tempest

Detailed Review

Categories

Subject

Resim Koleksiyonu

Format

Oil on canvas

Artist / Creator

Şeker Ahmed Paşa

Date / Term

1894

Geographical Location

Istanbul, Turkey