Sami Yetik
1878-1945
Deniz
1917
Türk resminde "Asker Ressamlar" olarak bilinen kuşağın son temsilcilerinden sayılan Sami Yetik, ilk resim derslerini Kuleli Askerî İdadisi'nde Osman Nuri Paşa'dan alır, ardından Mekteb-i Harbiyye'de Hoca Ali Rıza'nın öğrencisi olur. 1900'de girdiği Sanâyi-i Nefise Mektebi'nden 1906'da birincilikle mezun olan Yetik, 1910'da Paris'e giderek Académie Julian'da Jean-Paul Laurens'in atölyesinde çalışır, 1912'de ise İstanbul'a döner. Birinci Dünya Savaşı sırasında savaş resimleri yapmak üzere 1917'de kurulan Şişli Atölyesi'nde çalışır; aynı yıl “Deniz” başlıklı bu eseri tamamlar.
Tabloda, kıyıdan açığa doğru uzanan tahta bir iskele ve kazıklar üzerinde yükselen sarı boyalı ahşap bir yapı görülür. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren İstanbul kıyılarında yaygınlaşan deniz hamamları, mahremiyet içinde denize girilebilmesi amacıyla, deniz tabanına çakılan kazıklar üzerinde, ahşap perdeler ve kapalı bölmelerle inşa edilen yapılardır; resimdeki yapı tam da bu tarifi karşılar.
Kurşuni bulutlar altında köpüklü dalgalarıyla gergin bir deniz, kıyıda ıssız bir iskele ve sarı rengiyle gri-yeşil sularda parlayan hamam yapısı, sessizliğiyle sıradan bir günü değil, terk edilmiş bir mekânı çağrıştırır. Sağda ufukta görülen, kırmızı bayraklı gemi silueti ise kıyıdaki bu durgunlukla keskin bir tezat oluşturur; 1917 İstanbul'unda Boğaz'dan geçen her gemi, savaşın taşıyıcısıdır. SSM Resim Koleksiyonu'nda yer alan Halil Paşa'nın 1913 tarihli 'Bostancı Deniz Hamamı' (200-0040-HP) ile karşılaştırıldığında, iki tablonun aynı yapı tipini ne denli farklı ruh halleriyle çerçevelediği açıkça görülür: Halil Paşa'nın sahnesindeki canlı yaz ritmi, Yetik'in tablosunda yerini kasvetli bir ağırlığa bırakır.
Detaylar
Boyutlar:
40.5 x 65 cmMalzemeler:
Tuval üzerine yağlıboyaBulunduğu Yer:
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (Emirgan, İstanbul, Türkiye)Obje Numarası:
200-0235-SYTelif Hakkı:
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesiİlgili Eserler