Elmalı Natürmort | SSM
Sergiler

Süleyman Seyyid

1842-1913

Elmalı Natürmort

1897-1898

Koyu gri bir fon önünde, beyazımsı bir yüzey üzerine yayılmış on üç elma, Süleyman Seyyid'in bu natürmortunun bütünüdür. Elmalar düzensiz bir yığın gibi görünse de yerleşimleri rastgele değildir; her meyvenin açısı, birbirine yaslanma biçimi ve kırmızı ile sarı-yeşil arasındaki renk dağılımı dikkatle kurgulanmıştır. Sanatçı meyveyi tek tek ele alır: olgun kırmızılar öne çekilirken köşedeki sararıp buruşmaya başlamış elma, olgunluğun öteki ucunu gösterir. Işık soldan gelir ve her meyvenin yuvarlak hacmini ayrı ayrı kurar; ince, görünür fırça darbeleri yüzeye canlılık kazandırır.

1842'de İstanbul'da doğan Süleyman Seyyid, askerî eğitimini Mekteb-i Harbiye'de tamamladıktan sonra Sultan Abdülaziz tarafından Paris'e gönderilir. Burada Alexandre Cabanel ve Gustave Boulanger'in atölyelerinde yaklaşık sekiz yıl çalışır. Cabanel, dönemin resmî Salon jürisinin en güçlü ismi ve akademik geleneğin başlıca temsilcisidir; Seyyid de Paris Salon sergilerine katılır ve bir leylak natürmortuyla "Officier d'Académie" madalyasını kazanır. 1870'te İstanbul'a dönen Seyyid, çeşitli askerî okullarda otuz altı yıl resim öğretmenliği yapar ve bu sürede Hoca Ali Rıza da dahil olmak üzere pek çok ressama ilk teknik eğitimini verir.

Batı akademik geleneğinde natürmort, teknik eğitimin temel alanlarından birini oluşturur: ışık ve gölgenin hacim kurmadaki işlevi, renk geçişleri ve doku farklılıkları, canlı model ya da açık hava gerektirmeksizin tek bir kompozisyon üzerinde sınanabilir. Paris atölyelerinde bu tür, gözlem ve boya hakimiyetinin birlikte çalışıldığı bir zemin olarak kabul görür. Osmanlı görsel kültüründe çiçek ve meyve yüzyıllar boyunca çini, kumaş ve mimari süslemede stilize biçimde yer bulur; bağımsız bir tablo konusu olarak ele alınmaları ise 19. yüzyılın ikinci yarısına özgü bir yeniliktir. Bu yeniliği tuval üzerine yağlıboya resmine taşıyan ilk kuşak içinde Seyyid, natürmort türünü asıl uzmanlık alanına dönüştüren isim olarak öne çıkar. Çağdaşları Şeker Ahmed Paşa ve Hüseyin Zekâi Paşa'nın kalabalık, piramidal meyve kompozisyonlarından farklı bir yol izler; objeyi yalıtır ve ona yakından bakar. SSM Resim Koleksiyonu'ndaki “Portakallı Natürmort” (200-0237-SSE) ve “Karpuzlu Natürmort” (200-0283-SSE), bu anlayışın farklı meyvelerle sürdürülmesinin örnekleridir. Sanat tarihçisi Pertev Boyar, Seyyid'i “bilhassa natürmort ressamı” olarak değerlendirir; eserlerindeki şeffaflığı ve tazeliği renk ve perspektife olan hâkimiyetiyle açıklar. 1897–1898 tarihli 'Elmalı Natürmort', bu tutarlı pratiğin olgun bir örneğini oluşturur.

Detaylar

Başlık
Elmalı Natürmort
Sanatçı

Süleyman Seyyid

Tarih
1897-1898
Boyutlar
32.5 x 55.5 cm
Malzemeler
Tuval üzerine yağlıboya
Bulunduğu Yer
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (Emirgan, İstanbul, Türkiye)
Obje Numarası
200-0090-SSE
Telif Hakkı
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi


İlgili Eserler

Fırtına

Fırtına

Detaylı İncele