Teknolojik Sanat Eserlerinin Korunması

 

PROGRAM

14:00 - Gelecekteki Arkeolojiler. MEDYADA ZAMANIN DERİN İZLERİ’nden Olası Geleceklere Seyahat

Prof. Siegfried Zielinski

14:45 - Soru-Cevap

15:00 - Medya Sanatı ve Dijital Sanat Eserlerinin Medya Arkeolojisi Bağlamında Yeniden İnşası: Uygulamalı Vaka Çalışmaları
ZKM ׀ Sanat ve Medya Merkezi, Karlsruhe, Almanya; PAMAL Group (Preservation & Art – Media Archeology Lab / Koruma & Sanat & Medya Arkeolojisi Laboratuvarı)
Katılımcılar: Daniel Heiss (Yazılım Mühendisi), Morgane Stricot (Uzman Medya Sanatı ve Dijital Sanat Konservatörü), Matthieu Vlaminck (Medya Sanatı ve Dijital Sanat Konservatörü)

16:30 - Soru-Cevap

*Konuşma dili İngilizce’dir, Türkçe’ye simultane çeviri yapılacaktır.

*Kayıt yapılması gereklidir.

 

ÖZETLER

Gelecekteki Arkeolojiler. MEDYADA ZAMANIN DERİN İZLERİ’nden Olası Geleceklere Seyahat*

Prof. Siegfried Zielinski

Geleceğin arkeolojisi dediğimiz soyut karmaşa (mixtum compositum), görünüşte çelişik bir yapıya sahiptir; zamanın zıt kutuplarına doğru giden iki ayrı ok üzerinden işleyen bir pratikten oluşur. Bu oklardan birisi, halen tamamıyla keşfedilmemiş olan ve bence sanat, bilim ve teknolojinin karşılıklı bağımlılık ilişkilerinden dolayı sürekli yeniden inşa halindeki kültürel zamanın derin izlerine doğru yatay bir rotada ilerler. Diğer ok, şimdiki zamandan yola çıkar ve belirsizliğini her daim koruyan bir geleceğe doğru ilerler. Medya arkeolojisi faaliyetlerinin ve ilgili sanat pratiklerinin ütopik boyutu, bu iki zamansal ok arasında ilişki kurabilme ihtimaliyle alakalıdır. Böylece, bu zaman makinesinin yolcularının da parçalarına ayrılması engellenir. Eskiye bakarken, varlığını bugün sürdürmediği için erişilmez olan çoklukların ve özelliklerin yerini arayıp bulma çabasıyla yetinmek hem sıkıcıdır hem de kaçınılmaz bir şekilde kasvete yol açar. Geleceğe kalması amacıyla geçmiş kümelenmelerdeki ilişkilerin heterojen yapılarından ve zenginliklerinden bilgi edinmek ve entelektüel bir yarar sağlamak ise aksine büyüleyici bir çabadır. Deneysel zaman makinemiz ancak bu yolla bizi şaşırtabilir.

Medya Sanatı ve Dijital Sanat Eserlerinin Medya Arkeolojisi Bağlamında Yeniden İnşası: Uygulamalı Vaka Çalışmaları

ZKM ׀ Sanat ve Medya Merkezi, Karlsruhe, Almanya; PAMAL Group (Preservation & Art – Media Archeology Lab / Koruma & Sanat & Medya Arkeolojisi Laboratuvarı)
Katılımcılar: Daniel Heiss (Yazılım Mühendisi), Morgane Stricot (Uzman Medya Sanatı ve Dijital Sanat Konservatörü), Matthieu Vlaminck (Medya Sanatı ve Dijital Sanat Konservatörü)

Yazılım ve donanım sistemlerinin güncelliğini yitirebilmelerinden dolayı dijital sanat ve medya sanatı kapsamındaki eserler, diğer alanlara ait sanat işlerine göre daha kısa ömürlüdür. Geçtiğimiz yıllarda sanat eserlerinin yok olmasıyla beraber, içerdikleri değerli arşivler ve onlarla bağlantılı bilgiler de kaybedilmiştir.

PAMAL Group (Koruma & Sanat & Medya Arkeolojisi Laboratuvarı), medya arkeolojisi bağlamında yeniden inşa ya da diğer adıyla “ikinci orijinal” kavramını, “ilk yazıldığı ve okunduğu makine (donanım ve yazılım) ‘güncelliğini’ yitirince ortadan kaybolan bir sanat eserinin kopyasını çıkarmak ya da yeniden inşa etmek” diye tanımlar. Yeniden inşa sürecinde, sanat eserinin belli bir parçasını tekrar ortaya çıkarmak için öykünüm veya simulasyon teknikleri kullanılabilir; bu çalışma, eserin arşivinin bir parçası kabul edilebilir. Bu yöntem, eser kadar onu ortaya çıkaran endüstriyel mirasın da korunmasına katkı sağlar.

ZKM (Sanat ve Medya Merkezi) medya sanatı ve dijital sanat eserlerinin tarihsel teknolojik ortamlarında korunmasına katkıda bulunmak amacıyla, kendi koleksiyonunda da bu tamamlayıcı koruma stratejisini kullanmaktadır. Birer ifade biçimi olan teknoloji ve kodlar, bu özellikleri dolayısıyla nötr bir yapıya sahip değildir. Medya arkeolojisi bağlamında yeniden inşa çalışmaları kamuoyuna, geçmişte kalmış bir medyayı çalışır halde görme imkânı sunar.

Jeffrey Shaw’un Virtual Sculpture (1981), Paul Garrin’in Yuppie Ghetto with Watchdog (1989-1990) ve Frank Gillette ile Ira Schneider’ın Wipe Cycle (1972) eserlerini kapsayan uygulamalı vaka çalışmalarında, arkeolojik bağlamda yeniden inşa stratejisinin nasıl uygulandığını ve bu yolla hedeflenin ne kadarının gerçekleştirilebildiğini inceleyeceğiz.

BİYOGRAFİLER

Daniel Heiss, ZKM ׀ Sanat ve Medya Merkezi’nde dijital sanatın korunmasına ve modern medya sanatı projelerine teknik çözünmesine dayalı projelerde çalışıyor. Mezunu olduğu Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Bilimleri bölümünde dağıtımlı algılayıcı ağlar ve robot teknolojisi üzerine çalışmalar yapan Heiss, SGI temelli sistemler de içeren tarihsel bilgisayarlar, elektrik mühendisliğinde kesme noktaları ve bilgisayar bilimleri alanlarında uzmandır. Heiss, aynı zamanda medya sanatında çoğunlukla kullanılan ekran görüntüsü gibi interaktif arabirimler üzerine çalışmaktadır.

Morgane Stricot, ZKM ׀ Sanat ve Medya Merkezi’nde dijital sanat ve medya sanatı uzman konservatörü ve PAMAL’da (Koruma & Sanat – Medya Arkeolojisi Laboratuvarı) araştırmacı olarak çalışmaktadır. Yüksek lisansını Fransa’da École Supérieure d’Art d’Avignon’da Medya Sanatı ve Dijital Sanat Koruma üzerine yaptı. Bu dönemde ABD’de Maine Üniversitesi Stillwater Yeni Medya Sanatı Laboratuvarı’ndan araştırma bursu aldı. Sanat eserlerinde kullanılan medya teknolojilerinin korunması ve yeniden inşasında tamamlayıcı bir teori olarak medya arkeolojilerinin katkısına odaklı araştırmalarını sürdürmektedir.

Matthieu Vlaminck, ZKM ׀ Sanat ve Medya Merkezi’nde dijital sanat ve medya sanatı konservatörü olarak çalışmaktadır. Yakın dönemde École Supérieure d’Art d’Avignon’da Görsel Sanatlar Bölümü’nden mezun olan Vlaminck aynı zamanda programlama/ağ (network) ve müzik (çello) alanlarında diploma sahibidir. Son dönemde, başta Uzay Yolu filmleri olmak üzere, sinemada kullanılan ve bilgisayar ortamında yaratılan üç boyutlu modellere odaklı çalışmalarını sürdürmektedir. Vlaminck, dijital sanat eserlerinin korunması üzerine araştırmalarını sürdürmekte, bu alanda sanat eserlerinin bir parçası olarak aracı ürünlere (sanat eserlerinin korunması bağlamında, tarihi ve güncelliğini yitirmiş yazılım ve API -yazılım programlama arayüzü- ürünlerinin bakımı ve uyarlanması) odaklanmakta, aynı zamanda üç boyutlu görselleştirme yöntemi kullanarak arşivleme üzerine çalışmaktadır.

Siegfried Zielinski, İsviçre’nin Saas-Fe yerleşiminde bulunan European Graduate School’da Medya Arkeolojisi ve Tekno-Kültür Bölümü’nde Michel Foucault kürsüsünde profesördür. Budapeşte Sanat Üniversitesi’nden fahri doktora sahibi Zielinski, bu kurumda da profesör olarak görev almaktadır. 2016’ya kadar Berlin Sanat Üniversitesi’nde medya teorisi bölümünde ve Vilém Flusser Arşivi’nde yöneticilik yapmıştır. Köln Medya Sanatları Akademisi’nin kurucu rektörlüğünü (1994-2000) ve Karlsruhe Sanat ve Tasarım Üniversitesi’nin rektörlüğünü (2016-2018) yapmıştır. Sanat ve medya ilişkisinin arkeolojisine ve bu alanda kendi başlattığı Variantology projesine odaklandığı çok sayıda kitabı ve makalesi vardır. Peter Weibel’le beraber ZKM’de büyük boyutlu sergilerin küratörlüğünü yapmıştır. Bu sergilerden bazıları “Vilém Flusser and the Arts” (2015), “Allah’s Automata” (2015), “Dia_Logos - Ramon Llull and the Combinatorial Arts” (2018), “Art in Motion - 100 Masterpieces with and through Media” (2018). Zielinski Berlin Sanat Akademisi ile Kuzey Ren-Westfalia Bilim ve Sanat Akademisi üyesidir.